على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2596

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نيكو نمايند . و رنگ شكوفه و گونهء آن . و صنف و گونهء هر چيزى . ج : افواه . و ج ج : افاويه . فوه ( fuh ) ا . ع . فم و دهان . ج : افواه و افهاه . و در حالت اعراب گويند : هذا فوه و رايت فاه و لفظ من فيه . و هذا فوزيد و رايت فازيد و مررت بفى زيد ، و اذا اضفت الى نفسك قلت فى ( fiyy ) - يستوى فيه حال الرفع و النصب و الخفض - و قولهم : كلمته فاه الى فى يعنى روباروى با آن سخن گفتم . و فاهالفيك اى جعل اللّه بفيك الارض و التراب كما يقال : بفيك الحجر . و سقى ابله على افواهها : بر سر خود گذاشت شتران را . و دخلوا فى افواه البلد و خرجوا من ارجلها يعنى از اول شهر در آمدند و از آخر آن بيرون رفتند . و مات لفيه اى لوجهه . فوه ( fuho ) ع . يعنى دهان آن . فوه ( favah ) ا . ع . فراخى دهن . و برآمدگى دندانها از دو لب . فوه ( favah ) م . ع . فراخ دهن شدن . و برآمدن دندانها . و برآمدن ثناياى بالا و دراز گرديدن آنها ( و الفعل من سمع ) . فوه ( fave ) و ( fove ) ا . پ . روناس . فوه ( fovveh ) ا . ع . روناس . فوهاء ( favh ' ) ص . ع . بئر فوهاء : چاه دهانه گشاد . و محالة فوهاء : چرخ دراز دندانه . و طعنة فوهاء : زخم فراخ . و نيز فوهاء : مونث افوه . فوهات ( fovvah t ) ع . ج . فوهة . فوهة ( favhat ) ا . ع . دهان . و سخن و لفظ . فوهة ( fuhat ) ا . ع . دهانهء كوچه و راه . و دهانهء رودبار . و دهانهء جوى . و شورش و غوغا . فوهة ( fovvahat ) ا . ع . شورش و غوغاى مردم . و تفرقه و پراكندگى مسلمانان . و غيبت كردن از هم . و شير شيرين مزه . و دهانهء كوچه و راه . و دهانهء رودبار و جوى . و اول هر چيزى . ج : فوهات و فوائه و افواه . فوهد ( favhad ) ا . ع . كودك فربه تمام خلقت نزديك ببلوغ رسيده . فوهدة ( favhadat ) ا . ع . مؤنث فوهد : دختر فربه تمام خلقت نزديك ببلوغ رسيده . فوهل ( fuhel ) ا . پ . شوره . فوهى ( fuhiyy ) ص . ع . لفظى . فويت ( fovayt ) ا . ع . منفرد در رأى و دانش خود كه با كسى مشاوره نكند ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . فويق ( fovayq ) ا . ع . مصغر فوق يعنى كمى بالا . فويسقة ( fovayseqat ) ا . ع . موشى كه از سوراخ خود بدر آيد . فويطة ( fovaytat ) ا . ع . مصغر فوطة . فويه ( fovayh ) ا . ع . مصغر فوه : دهان كوچك . فه ( fah ) ا . پ . پاروب كشتيبانان . فه ( feh ) ا . پ . پاروب كشتيبانان . و آهنى بيل مانند كه در وسط چوبى دارد و در دو طرف آن ريسمان بندند و يكى چوب و دو نفر ريسمان را گرفته زمين شيار كرده را بدان هموار كنند . و چوب و تخته‌اى كه برزيگران زمين را بدان هموار سازند . فه ( fahh ) ص . ع . رجل فه : مرد درماندهء بسخن . فهاد ( fahh d ) ا . ع . يوزبنده و كسى كه شكار بيوز مىآموزاند . فهار ( fah r ) ا . پ . سنگى قيمتى كه از مشرق آورند . فهارس ( fah res ) ع . ج . فهرس . فهام ( feh m ) ع . ج . فهيم . فهام ( fahh m ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار فهيم و بسيار دانا . فهامة ( fah mat ) و ( feh mat ) و فهامية ( fah miyat ) م . ع . فهم فهما و فهما و فهامة و فهامة و فهامية . مر . فهم ( fahm ) و ( faham ) . فهانه ( fah ne ) ا . پ . فانه و چوبك تنكى كه در شكاف در نهند تا گشوده نگردد و نيز در فاصلهء كفش و قالب آن گذارند و در ميان چوبى كه مىبرند و يا مىشكافند گذارند . و نيز چوبكى كه در زير ستون گذارند تا راست بايستد . فهاهة ( fah hat ) ا . ع . درماندگى . فهة ( fahhat ) ا . ع . درماندگى . و ما سمعت منه فهة : نشنيدم از او لغزشى و سهوى و سقطه‌اى و نادانى و مانند آن . فهة ( fahhat ) ص . ع . مؤنث فه يعنى زن درمانده . فهد ( fahd ) ا . ع . يوز . و ميخ در ميان پالان شتر . ج : فهود و افهد . و نام وزنه‌اى . فهد ( fahd ) م . ع . فهد له فهدا ( از باب فتح ) : نيكو ساخت كار را در غيبت او . فهد ( fahad ) م . ع . فهد فهدا ( از باب سمع ) : خوابيد و غفلت ورزيد از آنچه تعهد كرده بود . و فهد فلان : مانند يوز گشت فلان در خواب و تمدد . فهد ( fahed ) و ( fehed ) ص . ع . مرد خفتهء بىخبر و بىفكر و غفلت ورزيدهء در تعهد خود . و مانند يوز در خواب و تمدد . فهدات ( fahad t ) ع . ج . فهدة . فهدة ( fahdat ) ا . ع . يوز ماده . ج : فهدات . و كون . و استخوان بلند برآمدهء در پس گوش شتر . و گوشت پارهء بيرون جستهء زير سينهء اسب .